{"id":17206,"date":"2026-01-09T10:07:54","date_gmt":"2026-01-09T10:07:54","guid":{"rendered":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/?page_id=17206"},"modified":"2026-05-11T10:44:18","modified_gmt":"2026-05-11T10:44:18","slug":"casgliad-ystrad-meurig","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/","title":{"rendered":"Casgliad Ystrad Meurig"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"17206\" class=\"elementor elementor-17206 elementor-16864\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2af5b9a0 section-m e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"2af5b9a0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45e5ea61 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"45e5ea61\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1eaa6aa2 elementor-widget elementor-widget-breadcrumbs\" data-id=\"1eaa6aa2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"breadcrumbs.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<p id=\"breadcrumbs\"><span><span><a href=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/\">Gwasanaethau Digidol<\/a><\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4eedcdbc elementor-hidden-desktop elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"4eedcdbc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"599\" src=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-17205\" alt=\"tudalen-deitl-leviathan\" srcset=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg 400w, https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a42ed1a elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2a42ed1a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Casgliad Ystrad Meurig<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-75b333c7 elementor-widget__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"75b333c7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mae Casgliad Ystrad Meurig yn cynnwys tua chwe chant o eitemau o hen lyfrgell blwyf ac ysgol Coleg Sant Ioan (1757-1974). Sefydlwyd hwn gan Edward Richard (1714-77); mae tua 320 o lyfrau wedi goroesi o lyfrgell Richard yntau. Mae&#8217;r Casgliad yn cynnwys ystod eang o bynciau yn y Dyniaethau a diwinyddiaeth, yn bennaf yn Lladin a Saesneg, rhwng y 17eg ganrif a&#8217;r 19eg. Ymhlith yr uchafbwyntiau mae <em>Dictionary of the English Language gan Samuel Johnson (1755)<\/em>; <em>An Historical and Critical Dictionary (1710) gan Pierre Bayle<\/em>, <em>a Leviathan gan Thomas Hobbes (1651). <\/em>    <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9b162b6 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9b162b6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hanes yr Ysgol<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b655533 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4b655533\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sefydlwyd Ysgol Ystrad Meurig tua 1734 gan Edward Richard, brodor o Ystrad Meurig, a ddechreuodd drwy ddysgu bechgyn lleol yn eglwys y plwyf. Roedd Richard yn ysgolhaig a beirniad o\u2019r iawn ryw, yn hynafiaethydd, ac yn fardd Cymraeg; ef oedd awdur rhai bugeilgerddi, y dywedir eu bod, oherwydd ceinder eu cyfansoddiad a phurdeb eu harddull, yn ddihafal ymhlith unrhyw ysgrifau yn yr iaith Gymraeg. Credir iddo gael ei eni yn y flwyddyn 1714, er nad yw ei enw yn ymddangos ymhlith y bedyddiadau yn y gofrestr.  <\/p><p>Erbyn 1759 roedd Edward Richard yn dysgu dros hanner cant o ddisgyblion ac yn 1757, sefydlwyd yr ysgol yn gyfreithlon a&#8217;i breintio yn ysgol ramadeg. Yn 1774 datganwyd bod yr ysgol ar agor i fechgyn o Sir Aberteifi, gan gynnig addysg rad ac am ddim yn Lladin ac egwyddorion Eglwys Loegr. Yn dilyn marwolaeth Edward Richard yn 1777, cymerodd y Parchedig John Williams yr awenau yn brifathro. O dan Williams, sefydlodd a chynhaliodd Ysgol Ystrad Meurig enw da am ysgolheictod clasurol. Erbyn 1812 roedd adeilad ysgol ar wah\u00e2n wedi&#8217;i godi ym mynwent eglwys y plwyf a rhwng 1803 a 1827 daeth Ystrad Meurig yn brif sefydliad ar gyfer hyfforddi ordinandiaid yn esgobaeth Tyddewi.<\/p><p>Ar un adeg yn ystod y cyfnod hwn roedd 150 o ddisgyblion yn mynychu\u2019r ysgol hon. Er bod y rhan fwyaf o&#8217;r disgyblion wedi mynd ymlaen i ddod yn glerigwyr yn Eglwys Loegr yng Nghymru, ymhlith y cyn-fyfyrwyr nodedig mae Dr David Davis, meddyg i William IV a&#8217;r Frenhines Fictoria, a John Williams, warden cyntaf Coleg Llanymddyfri. Ar \u00f4l agor Coleg Dewi Sant yn Llanbedr Pont Steffan gerllaw yn 1827, gostyngodd nifer y myfyrwyr yn Ystrad Meurig. Daeth y cwricwlwm yn debycach i ysgol uwchradd; datblygodd i fod yn sefydliad paratoadol i ddisgyblion a oedd yn dymuno mynd ymlaen i astudio yng Ngholeg Dewi Sant, neu ym Mhrifysgol Cymru. Parhaodd yr ysgol i ddarparu addysg i fechgyn lleol; roedd hefyd yn derbyn dynion yr amharwyd ar eu haddysg gan y naill ryfel byd neu&#8217;r llall, cyn iddynt gael dyrchafiad i&#8217;r brifysgol.<\/p><p>O&#8217;r 1950au ymlaen dirywiodd yr ysgol yn raddol. Erbyn hyn, Coleg Sant Ioan yw\u2019r enw arno, er nad yw&#8217;r union ddyddiad a&#8217;r rhesymau dros newid ei enw yn hysbys. Ei brif r\u00f4l oedd darparu cyrsiau Lefel O a Safon Uwch ar gyfer darpar fyfyrwyr diwinyddiaeth yn Llanbedr Pont Steffan. Ymddiswyddodd y prifathro olaf yn 1973. Ers hynny mae llyfrgell yr ysgol wedi cael ei symud i PCYDDS, Llanbedr Pont Steffan, bellach defnyddir yr ysgol hithau yn neuadd bentref.      <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e983872 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e983872\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deunydd Archifol<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21378d7 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"21378d7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cwmpas a chynnwys: Mae&#8217;r archif yn cynnwys gohebiaeth sy\u2019n ymwneud \u00e2 mynediad i Ysgol Ystrad Meurig, ac o Ysgol Ystrad Meurig i Goleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan; papurau ariannol; ffotograffau o&#8217;r coleg; cop\u00efau o gylchgrawn y coleg ac eitemau amrywiol eraill. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60ea9e80 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60ea9e80\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-59570ec4 elementor-hidden-mobile elementor-hidden-tablet elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"59570ec4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"599\" src=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-17205\" alt=\"tudalen-deitl-leviathan\" srcset=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg 400w, https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Casgliad Ystrad Meurig Mae Casgliad Ystrad Meurig yn cynnwys tua chwe chant o eitemau o hen lyfrgell blwyf ac ysgol Coleg Sant Ioan (1757-1974). Sefydlwyd hwn gan Edward Richard (1714-77); mae tua 320 o lyfrau wedi goroesi o lyfrgell Richard yntau. Mae&#8217;r Casgliad yn cynnwys ystod eang o bynciau yn y Dyniaethau a diwinyddiaeth, yn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":17186,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"wf_page_folders":[57],"class_list":["post-17206","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.6 (Yoast SEO v27.6) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Casgliad Ystrad Meurig | Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Casgliad Ystrad Meurig\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Casgliad Ystrad Meurig Mae Casgliad Ystrad Meurig yn cynnwys tua chwe chant o eitemau o hen lyfrgell blwyf ac ysgol Coleg Sant Ioan (1757-1974). Sefydlwyd hwn gan Edward Richard (1714-77); mae tua 320 o lyfrau wedi goroesi o lyfrgell Richard yntau. Mae&#8217;r Casgliad yn cynnwys ystod eang o bynciau yn y Dyniaethau a diwinyddiaeth, yn [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-11T10:44:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/\",\"name\":\"Casgliad Ystrad Meurig | Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/title-page-leviathan.jpg\",\"datePublished\":\"2026-01-09T10:07:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-11T10:44:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/title-page-leviathan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/title-page-leviathan.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/casgliad-ystrad-meurig\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Gwasanaethau Digidol\",\"item\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Llyfrgell ac Adnoddau Dysgu (LLR)\",\"item\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/library\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Casgliadau Arbennig ac Archifau\",\"item\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/library\\\/special-collections-and-archives\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Darganfod ein Harchifau\",\"item\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/llyfrgell\\\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\\\/darganfod-ein-harchifau\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Casgliad Ystrad Meurig\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/\",\"name\":\"Digital Services | University of Wales Trinity Saint David\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#organization\",\"name\":\"University of Wales Trinity Saint David\",\"url\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/uwtsd-logo-white.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/uwtsd-logo-white.png\",\"width\":300,\"height\":99,\"caption\":\"University of Wales Trinity Saint David\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\\\/cy\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Casgliad Ystrad Meurig | Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Casgliad Ystrad Meurig","og_description":"Casgliad Ystrad Meurig Mae Casgliad Ystrad Meurig yn cynnwys tua chwe chant o eitemau o hen lyfrgell blwyf ac ysgol Coleg Sant Ioan (1757-1974). Sefydlwyd hwn gan Edward Richard (1714-77); mae tua 320 o lyfrau wedi goroesi o lyfrgell Richard yntau. Mae&#8217;r Casgliad yn cynnwys ystod eang o bynciau yn y Dyniaethau a diwinyddiaeth, yn [&hellip;]","og_url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/","og_site_name":"Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant","article_modified_time":"2026-05-11T10:44:18+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/","url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/","name":"Casgliad Ystrad Meurig | Gwasanaethau Digidol | Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant","isPartOf":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg","datePublished":"2026-01-09T10:07:54+00:00","dateModified":"2026-05-11T10:44:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/#primaryimage","url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg","contentUrl":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/title-page-leviathan.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/casgliad-ystrad-meurig\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Gwasanaethau Digidol","item":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Llyfrgell ac Adnoddau Dysgu (LLR)","item":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/library\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Casgliadau Arbennig ac Archifau","item":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/library\/special-collections-and-archives\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Darganfod ein Harchifau","item":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/llyfrgell\/casgliadau-arbennig-ac-archifau\/darganfod-ein-harchifau\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Casgliad Ystrad Meurig"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#website","url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/","name":"Digital Services | University of Wales Trinity Saint David","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#organization","name":"University of Wales Trinity Saint David","url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uwtsd-logo-white.png","contentUrl":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/uwtsd-logo-white.png","width":300,"height":99,"caption":"University of Wales Trinity Saint David"},"image":{"@id":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17207,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17206\/revisions\/17207"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"wf_page_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalservices.uwtsd.ac.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/wf_page_folders?post=17206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}